اینکوترمز (Incoterms) چیست؟ راهنمای جامع و قوانین و اصطلاحات 2020

مقدمه‌ای بر اینکوترمز: شفافیت در تجارت جهانی

الف. تعریف اینکوترمز: هدف و اهمیت در بازرگانی بین‌المللی

اصطلاح اینکوترمز، مخفف “شرایط تجارت بین‌المللی” (International Commercial Terms)، به مجموعه‌ای از قوانین استاندارد و شناخته‌شده در سطح جهانی اطلاق می‌شود که توسط اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) تدوین و منتشر می‌شوند. این قوانین نقشی حیاتی در تجارت بین‌الملل ایفا می‌کنند، زیرا حقوق و تعهدات خریداران و فروشندگان را در چارچوب قراردادهای خرید و فروش بین‌المللی به‌روشنی مشخص می‌سازند. وظیفه اصلی اینکوترمز، تنظیم سه جنبه کلیدی معاملات تجاری است: تحویل کالا، تخصیص هزینه‌های مرتبط با حمل‌ونقل، و انتقال ریسک از فروشنده به خریدار در مراحل مختلف فرآیند حمل.

هدف اساسی از ایجاد و به‌روزرسانی اینکوترمز، استانداردسازی و تسهیل تجارت بین‌المللی است. با ارائه مجموعه‌ای از قوانین کاملاً تعریف‌شده، اینکوترمز درک مشترکی را برای تمامی طرفین درگیر در یک معامله ایجاد می‌کنند و بدین ترتیب از سردرگمی و اختلافات احتمالی که ممکن است ناشی از تفسیرهای متفاوت از مسئولیت‌های تجاری در قراردادهای تجارت خارجی باشد، جلوگیری می‌کنند. این استانداردسازی برای روشن ساختن اینکه کدام طرف مسئول ترتیب دادن و پرداخت هزینه‌های فعالیت‌های لجستیکی ضروری مانند حمل‌ونقل اصلی، پوشش بیمه، تهیه و رسیدگی به اسناد حمل، انجام تشریفات گمرکی و سایر وظایف مرتبط است، بسیار حیاتی است.

اینکوترمز توسط بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی، از جمله کمیسیون حقوق تجارت بین‌الملل سازمان ملل (UNCITRAL) و کمیسیون اقتصادی سازمان ملل برای اروپا (UNECE) به رسمیت شناخته شده و توصیه شده‌اند. با این حال، مهم است که توجه داشته باشیم اینکوترمز وضعیت رسمی یک معاهده یا کنوانسیون بین‌المللی را ندارند. پذیرش گسترده آن‌ها توسط قوانین بین‌المللی الزامی نشده است، بلکه ناشی از کاربرد عملی و ارزشی است که برای جامعه تجاری جهانی به ارمغان می‌آورند. این پایبندی داوطلبانه، جنبه مهمی از اینکوترمز را برجسته می‌کند: اعتبار آن‌ها از اثربخشی اثبات‌شده‌شان در ساده‌سازی معاملات پیچیده بین‌المللی و کاهش ابهام ناشی می‌شود و آن‌ها را به ابزاری ضروری تبدیل کرده است که کسب‌وکارها به دلیل مزایای عملی‌شان انتخاب می‌کنند.

زنجیره‌های تأمین جهانی امروزی با پیچیدگی فزاینده‌ای مشخص می‌شوند، روندی که در به‌روزرسانی‌های دوره‌ای قوانین اینکوترمز منعکس شده است. در چنین محیطی، یک چارچوب قابل فهم جهانی مانند اینکوترمز از صرفاً مفید بودن به کاملاً ضروری بودن تبدیل می‌شود. این قوانین در کاهش ریسک‌های متعدد مرتبط با حمل‌ونقل بین‌المللی و تضمین کارایی معاملات نقش اساسی دارند.

ب. نقش اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) و سیر تکاملی اینکوترمز

قوانین اینکوترمز برای اولین بار در سال ۱۹۳۶ توسط کمیته‌ای در اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) تدوین و منتشر شد. از آن زمان، ICC مسئولیت نگهداری و توسعه مداوم این شرایط را بر عهده گرفته و به‌طور دوره‌ای – معمولاً هر ده سال یک‌بار – بازنگری‌هایی را صادر می‌کند تا اطمینان حاصل شود که این قوانین با شیوه‌های تجارت جهانی معاصر و چشم‌اندازهای تجاری در حال تحول همسو باقی می‌مانند. “اینکوترمز” یک علامت تجاری ثبت‌شده ICC است. جدیدترین نسخه، اینکوترمز ۲۰۲۰، رسماً در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۰ لازم‌الاجرا شد و به‌عنوان استاندارد مرجع در قراردادهای فروش بین‌المللی معاصر عمل می‌کند.

نظارت مستمر ICC برای اطمینان از اینکه اینکوترمز® اهمیت خود را حفظ کرده و واقعیت‌های تجاری فعلی را به‌دقت منعکس می‌کنند، حیاتی است. این فرآیند مداوم تکامل و اصلاح برای پذیرش و کاربرد مستمر آن‌ها در دنیای پویای تجارت بین‌الملل ضروری است. چرخه بازنگری ده‌ساله اینکوترمز® بیش از یک به‌روزرسانی صرف است؛ این چرخه به‌عنوان شاخصی قابل‌اعتماد از تغییرات و روندهای قابل‌توجه در شیوه‌های تجارت بین‌المللی، عملیات لجستیکی و فلسفه‌های غالب در تخصیص ریسک عمل می‌کند.

۲. درک قوانین اینکوترمز : تحلیلی دقیق

الف. دسته‌بندی قوانین اینکوترمز

چارچوب اینکوترمز شامل یازده قانون مجزا است. این قوانین به‌طور سیستماتیک به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند که این طبقه‌بندی عمدتاً نشان‌دهنده قابلیت کاربرد این شرایط برای روش‌های مختلف حمل‌ونقل است:

۱. قوانین قابل استفاده برای هر نوع یا انواع روش‌های حمل‌ونقل: این گروه شامل هفت اینکوترمز® است: * EXW (Ex Works) – تحویل در محل کار * FCA (Free Carrier) – تحویل به حمل‌کننده * CPT (Carriage Paid To) – کرایه حمل پرداخت‌شده تا مقصد * CIP (Carriage and Insurance Paid To) – کرایه حمل و بیمه پرداخت‌شده تا مقصد * DAP (Delivered at Place) – تحویل در محل معین در مقصد * DPU (Delivered at Place Unloaded) – تحویل در محل معین در مقصد همراه با تخلیه * DDP (Delivered Duty Paid) – تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

این شرایط انعطاف‌پذیر بوده و صرف‌نظر از روش حمل‌ونقل انتخابی قابل استفاده هستند و همچنین می‌توانند زمانی که بیش از یک روش حمل‌ونقل به کار گرفته می‌شود، مورد استفاده قرار گیرند.

۲. قوانین قابل استفاده برای حمل‌ونقل دریایی و آبراه‌های داخلی: این گروه شامل چهار اینکوترمز است: * FAS (Free Alongside Ship) – تحویل در کنار کشتی * FOB (Free On Board) – تحویل روی عرشه کشتی * CFR (Cost and Freight) – هزینه و کرایه حمل تا بندر مقصد * CIF (Cost Insurance and Freight) – هزینه، بیمه و کرایه حمل تا بندر مقصد

این شرایط به‌طور خاص برای موقعیت‌هایی طراحی شده‌اند که نقطه تحویل و نقطه‌ای که کالا به آنجا حمل می‌شود، هر دو بندر هستند و بنابراین برای حمل‌ونقل دریایی یا از طریق آبراه‌های داخلی مناسب‌اند.

علاوه بر این دسته‌بندی اصلی، اینکوترمز اغلب به چهار گروه گسترده‌تر نیز تقسیم می‌شوند که با حروف E، F، C و D مشخص می‌شوند. این گروه‌بندی یک پیشرفت مفهومی را ارائه می‌دهد و میزان افزایش مسئولیت‌ها و هزینه‌های فروشنده را با حرکت از گروه E به گروه D نشان می‌دهد:

• گروه E (خروج – Departure): شامل EXW. تحت این قانون، خریدار تقریباً تمام هزینه‌ها و ریسک‌های مرتبط با حمل‌ونقل را از محل فروشنده بر عهده می‌گیرد.
• گروه F (حمل اصلی پرداخت‌نشده توسط فروشنده – Main Carriage Unpaid by Seller): شامل FCA، FAS و FOB. در این قوانین، فروشنده مسئول تحویل کالا به حمل‌کننده‌ای است که توسط خریدار معرفی شده است. فروشنده هزینه حمل‌ونقل اصلی بین‌المللی را پرداخت نمی‌کند.
• گروه C (حمل اصلی پرداخت‌شده توسط فروشنده – Main Carriage Paid by Seller): شامل CFR، CIF، CPT و CIP. در اینجا، فروشنده هزینه حمل‌ونقل تا مقصد یا بندر مقصد نام‌برده را ترتیب داده و پرداخت می‌کند. با این حال، یک تمایز حیاتی این است که ریسک از بین رفتن یا آسیب دیدن کالا از فروشنده به خریدار زمانی منتقل می‌شود که کالا به اولین حمل‌کننده تحویل داده می‌شود (برای CPT/CIP) یا از نرده کشتی عبور می‌کند/روی عرشه قرار می‌گیرد (برای CFR/CIF) در مبدأ، نه در مقصد.
• گروه D (ورود – Arrival): شامل DAP، DPU و DDP. تحت این قوانین، فروشنده تمام هزینه‌ها و ریسک‌های مربوط به رساندن کالا به محل مقصد نام‌برده را بر عهده می‌گیرد.

این دسته‌بندی ساختاریافته برای کاربران ضروری است تا به‌سرعت قوانینی را که برای سناریوهای خاص حمل‌ونقلشان مناسب است، به‌ویژه با توجه به روش حمل، شناسایی کنند. تمایز بین قوانین “قابل استفاده برای هر نوع روش حمل” و آن‌هایی که منحصراً برای “حمل‌ونقل دریایی و آبراه‌های داخلی” هستند، از اهمیت عملی بالایی برخوردار است. یک اشتباه رایج و بالقوه پرهزینه، استفاده نادرست از یک قانون مختص دریا، مانند FOB یا CIF، برای حمل‌ونقل کانتینری چندوجهی است.

ب. بررسی عمیق هر یک از ۱۱ قانون اینکوترمز

درک کامل هر یک از یازده قانون اینکوترمز برای کاربرد صحیح آن‌ها ضروری است. در ادامه، تعریف، تعهدات فروشنده و خریدار در مورد مسئولیت‌ها، هزینه‌ها و انتقال ریسک، روش‌های حمل مناسب و ملاحظات حیاتی برای هر قانون به‌تفصیل بررسی می‌شود.

۱. EXW – Ex Works (تحویل در محل کار): حداقل تعهد برای فروشنده؛ خریدار تقریباً تمام مسئولیت‌ها را بر عهده می‌گیرد.

۲. FCA – Free Carrier (تحویل به حمل‌کننده): فروشنده کالا را پس از ترخیص برای صادرات، به حمل‌کننده منتخب خریدار در محل تعیین‌شده تحویل می‌دهد.

۳. CPT – Carriage Paid To (کرایه حمل پرداخت‌شده تا مقصد): فروشنده هزینه حمل تا مقصد را می‌پردازد، اما ریسک پس از تحویل به اولین حمل‌کننده به خریدار منتقل می‌شود.

۴. CIP – Carriage and Insurance Paid To (کرایه حمل و بیمه پرداخت‌شده تا مقصد): مشابه CPT، اما فروشنده ملزم به تهیه بیمه برای ریسک خریدار نیز هست (با پوشش بالاتر طبق اینکوترمز ۲۰۲۰).

۵. DAP – Delivered at Place (تحویل در محل معین در مقصد): فروشنده کالا را آماده برای تخلیه در مقصد تحویل می‌دهد و تمام ریسک‌ها را تا آن نقطه بر عهده دارد.

۶. DPU – Delivered at Place Unloaded (تحویل در محل معین در مقصد همراه با تخلیه): فروشنده کالا را پس از تخلیه در مقصد تحویل می‌دهد؛ تنها قانونی که فروشنده را ملزم به تخلیه می‌کند. (جایگزین DAT در اینکوترمز ۲۰۱۰)

۷. DDP – Delivered Duty Paid (تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی): حداکثر تعهد برای فروشنده؛ شامل ترخیص واردات و پرداخت عوارض.

۸. FAS – Free Alongside Ship (تحویل در کنار کشتی): مخصوص حمل دریایی؛ فروشنده کالا را در کنار کشتی در بندر بارگیری تحویل می‌دهد.

۹. FOB – Free On Board (تحویل روی عرشه کشتی): مخصوص حمل دریایی؛ ریسک زمانی منتقل می‌شود که کالا روی عرشه کشتی قرار گیرد.

۱۰. CFR – Cost and Freight (هزینه و کرایه حمل تا بندر مقصد): مخصوص حمل دریایی؛ فروشنده هزینه و کرایه تا بندر مقصد را می‌پردازد، اما ریسک در بندر بارگیری منتقل می‌شود.

۱۱. CIF – Cost, Insurance, and Freight (هزینه، بیمه و کرایه حمل تا بندر مقصد): مشابه CFR، اما فروشنده ملزم به تهیه حداقل پوشش بیمه نیز هست.

ج. جدول کلیدی: خلاصه قوانین اینکوترمز

برای ارائه یک نمای کلی از عناصر اصلی هر قانون اینکوترمز، جدول زیر ویژگی‌های کلیدی آن‌ها را خلاصه می‌کند:

قانون اینکوترمز	چکیده تعریف	مسئولیت‌های اصلی فروشنده	مسئولیت‌های اصلی خریدار	نقطه انتقال ریسک (از فروشنده به خریدار)	نقطه انتقال هزینه (از فروشنده به خریدار – موارد اصلی)	روش(های) حمل مناسب
EXW	فروشنده کالا را در محل خود در دسترس قرار می‌دهد.	در دسترس قرار دادن کالا در محل نام‌برده.	جمع‌آوری کالا، بارگیری، تمام حمل‌ونقل، ترخیص صادرات/واردات، تمام هزینه‌ها/ریسک‌ها از محل نام‌برده.	زمانی که کالا در محل تحویل نام‌برده (محل فروشنده) در دسترس قرار می‌گیرد.	تمام هزینه‌ها از نقطه در دسترس قرار گرفتن کالا در محل نام‌برده.	هر نوع
FCA	فروشنده کالا را، ترخیص شده برای صادرات، به حمل‌کننده خریدار در محل نام‌برده تحویل می‌دهد.	ترخیص صادرات، تحویل به حمل‌کننده در محل نام‌برده (بارگیری اگر محل فروشنده باشد).	معرفی حمل‌کننده، قرارداد/پرداخت حمل اصلی، ترخیص واردات، هزینه‌ها/ریسک‌ها از تحویل به حمل‌کننده.	زمانی که کالا به حمل‌کننده معرفی شده توسط خریدار در محل نام‌برده تحویل داده می‌شود.	هزینه‌ها تا تحویل به حمل‌کننده در محل نام‌برده. خریدار حمل اصلی به بعد را می‌پردازد.	هر نوع
CPT	فروشنده هزینه حمل تا مقصد نام‌برده را می‌پردازد؛ ریسک زمانی به خریدار منتقل می‌شود که کالا به اولین حمل‌کننده تحویل داده شود.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت حمل اصلی تا مقصد نام‌برده، تحویل به اولین حمل‌کننده.	ریسک‌ها از تحویل به اولین حمل‌کننده، بیمه، ترخیص واردات، هزینه‌ها پس از ورود به مقصد نام‌برده (مگر اینکه در قرارداد حمل فروشنده گنجانده شده باشد).	زمانی که کالا به اولین حمل‌کننده تحویل داده می‌شود.	فروشنده حمل اصلی را تا مقصد نام‌برده می‌پردازد. ریسک (و هزینه‌های مرتبط مانند بیمه) زودتر به خریدار منتقل می‌شود.	هر نوع
CIP	فروشنده هزینه حمل و بیمه تا مقصد نام‌برده را می‌پردازد؛ ریسک زمانی به خریدار منتقل می‌شود که کالا به اولین حمل‌کننده تحویل داده شود.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت حمل اصلی و بیمه (Clause A) تا مقصد نام‌برده، تحویل به اولین حمل‌کننده.	ریسک‌ها از تحویل به اولین حمل‌کننده، ترخیص واردات، هزینه‌ها پس از ورود (مگر اینکه در قرارداد فروشنده گنجانده شده باشد). ممکن است نیاز به بیمه اضافی باشد اگر Clause A کافی نباشد.	زمانی که کالا به اولین حمل‌کننده تحویل داده می‌شود.	فروشنده حمل اصلی و بیمه (Clause A) را تا مقصد نام‌برده می‌پردازد. ریسک زودتر به خریدار منتقل می‌شود.	هر نوع
DAP	فروشنده کالا را آماده برای تخلیه در مقصد نام‌برده تحویل می‌دهد؛ فروشنده تمام ریسک‌ها را برای رساندن کالا به محل نام‌برده تحمل می‌کند.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت تمام حمل‌ونقل تا مقصد نام‌برده، تحمل تمام ریسک‌ها تا زمانی که کالا آماده برای تخلیه در مقصد باشد. مسئول تخلیه نیست.	تخلیه کالا، ترخیص واردات، عوارض/مالیات، هزینه‌ها/ریسک‌ها از نقطه در دسترس بودن کالا در مقصد.	زمانی که کالا در اختیار خریدار روی وسیله حمل ورودی، آماده برای تخلیه، در محل مقصد نام‌برده قرار می‌گیرد.	فروشنده تمام هزینه‌ها را برای رساندن کالا به مقصد نام‌برده، آماده برای تخلیه، می‌پردازد.	هر نوع
DPU	فروشنده کالا را تخلیه شده در مقصد نام‌برده تحویل می‌دهد؛ فروشنده تمام ریسک‌ها را برای رساندن کالا به محل نام‌برده و تخلیه آن تحمل می‌کند.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت تمام حمل‌ونقل تا مقصد نام‌برده، تخلیه کالا، تحمل تمام ریسک‌ها تا زمان تحویل و تخلیه کالا.	ترخیص واردات، عوارض/مالیات، هزینه‌ها/ریسک‌ها از نقطه تخلیه کالا در مقصد.	زمانی که کالا، پس از تخلیه، در اختیار خریدار در محل مقصد نام‌برده قرار می‌گیرد.	فروشنده تمام هزینه‌ها را برای رساندن کالا به مقصد نام‌برده، شامل تخلیه، می‌پردازد.	هر نوع
DDP	فروشنده کالا را ترخیص شده برای واردات، آماده برای تخلیه، در مقصد نام‌برده تحویل می‌دهد؛ فروشنده تمام هزینه‌ها/ریسک‌ها و عوارض را تحمل می‌کند.	ترخیص صادرات/واردات، پرداخت تمام عوارض/مالیات، قرارداد/پرداخت تمام حمل‌ونقل تا مقصد نام‌برده، تحمل تمام ریسک‌ها تا زمانی که کالا آماده برای تخلیه باشد. مسئول تخلیه نیست.	تخلیه کالا، هزینه‌ها/ریسک‌ها از نقطه در دسترس بودن کالا در مقصد.	زمانی که کالا در اختیار خریدار، ترخیص شده برای واردات، آماده برای تخلیه، در محل مقصد نام‌برده قرار می‌گیرد.	فروشنده تمام هزینه‌ها را برای رساندن کالا به مقصد نام‌برده، شامل عوارض و مالیات‌های صادرات و واردات، می‌پردازد.	هر نوع
FAS	فروشنده کالا را در کنار کشتی در بندر بارگیری نام‌برده تحویل می‌دهد.	ترخیص صادرات، تحویل کالا در کنار کشتی در بندر بارگیری نام‌برده.	معرفی کشتی، قرارداد/پرداخت حمل اصلی، بارگیری کالا، ترخیص واردات، هزینه‌ها/ریسک‌ها از کنار کشتی.	زمانی که کالا در کنار کشتی در بندر بارگیری نام‌برده قرار می‌گیرد.	فروشنده هزینه‌ها را تا زمانی که کالا در کنار کشتی قرار گیرد می‌پردازد. خریدار هزینه بارگیری و حمل اصلی به بعد را می‌پردازد.	دریایی/آبراه داخلی فقط
FOB	فروشنده کالا را روی عرشه کشتی در بندر بارگیری نام‌برده تحویل می‌دهد.	ترخیص صادرات، تحویل کالا روی عرشه کشتی در بندر بارگیری نام‌برده.	معرفی کشتی، قرارداد/پرداخت حمل اصلی، ترخیص واردات، هزینه‌ها/ریسک‌ها از روی عرشه کشتی.	زمانی که کالا روی عرشه کشتی در بندر بارگیری نام‌برده قرار می‌گیرد.	فروشنده هزینه‌ها را تا زمانی که کالا روی عرشه کشتی قرار گیرد می‌پردازد. خریدار هزینه حمل اصلی به بعد را می‌پردازد.	دریایی/آبراه داخلی فقط
CFR	فروشنده هزینه و کرایه حمل تا بندر مقصد نام‌برده را می‌پردازد؛ ریسک زمانی منتقل می‌شود که کالا روی عرشه کشتی قرار گیرد.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت هزینه و کرایه حمل تا بندر مقصد نام‌برده، تحویل کالا روی عرشه کشتی.	ریسک‌ها از روی عرشه کشتی، بیمه، تخلیه (اگر در قرارداد فروشنده نباشد)، ترخیص واردات.	زمانی که کالا روی عرشه کشتی در بندر بارگیری قرار می‌گیرد.	فروشنده هزینه و کرایه حمل را تا بندر مقصد نام‌برده می‌پردازد. ریسک (و هزینه‌های مرتبط مانند بیمه) زودتر به خریدار منتقل می‌شود.	دریایی/آبراه داخلی فقط
CIF	فروشنده هزینه، بیمه و کرایه حمل تا بندر مقصد نام‌برده را می‌پردازد؛ ریسک زمانی منتقل می‌شود که کالا روی عرشه کشتی قرار گیرد.	ترخیص صادرات، قرارداد/پرداخت هزینه، بیمه (Clause C) و کرایه حمل تا بندر مقصد نام‌برده، تحویل کالا روی عرشه کشتی.	ریسک‌ها از روی عرشه کشتی، تخلیه (اگر در قرارداد فروشنده نباشد)، ترخیص واردات. ممکن است نیاز به بیمه اضافی باشد اگر Clause C کافی نباشد.	زمانی که کالا روی عرشه کشتی در بندر بارگیری قرار می‌گیرد.	فروشنده هزینه، بیمه (Clause C)، و کرایه حمل را تا بندر مقصد نام‌برده می‌پردازد. ریسک زودتر به خریدار منتقل می‌شود.	دریایی/آبراه داخلی فقط

این جدول خلاصه‌ای ساده ارائه می‌دهد. برای جزئیات کامل، همیشه باید به نشریه رسمی اینکوترمز® ۲۰۲۰ مراجعه شود.

۳. تغییرات و بهبودهای کلیدی در اینکوترمز

الف. مروری بر بازنگری‌های عمده نسبت به اینکوترمز

قوانین اینکوترمز ۲۰۲۰ که از اول ژانویه ۲۰۲۰ لازم‌الاجرا شدند، چندین بازنگری و شفاف‌سازی مهم را نسبت به نسخه قبلی یعنی اینکوترمز ۲۰۱۰ معرفی کردند. در حالی که تعداد کل قوانین اینکوترمز یازده مورد باقی ماند، به‌روزرسانی‌ها با هدف افزایش شفافیت، رسیدگی به مسائل عملی که کاربران با نسخه ۲۰۱۰ با آن مواجه بودند و اطمینان از همسویی این شرایط با شیوه‌های تجارت بین‌المللی معاصر طراحی شدند.

درک این تغییرات برای کسب‌وکارهای فعال در تجارت بین‌الملل از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از نسخه صحیح و جاری اینکوترمز® در قراردادهای فروش تضمین می‌کند که مسئولیت‌ها و هزینه‌ها طبق آخرین استانداردهای پذیرفته‌شده جهانی تخصیص داده می‌شوند و در نتیجه احتمال سردرگمی و اختلاف به حداقل می‌رسد.

ب. تغییرات دقیق در اینکوترمز ۲۰۲۰

اینکوترمز ۲۰۲۰ چندین تغییر خاص را برای بهبود شفافیت و کاربرد خود معرفی کردند:

۱. تغییر نام DAT (تحویل در ترمینال) به DPU (تحویل در محل تخلیه‌شده) یکی از بارزترین تغییرات، تغییر نام قانون DAT به DPU بود. این تغییر به دلیل سردرگمی در مورد اصطلاح “ترمینال” و نیاز عملی به تحویل و تخلیه در مکان‌هایی غیر از ترمینال‌های رسمی (مانند کارخانه خریدار یا محل ساخت‌وساز) انجام شد. در DPU، مقصد می‌تواند هر مکان توافق‌شده‌ای باشد و این تنها قانون اینکوترمز است که فروشنده را ملزم به تخلیه کالا در مقصد می‌کند.

۲. سطوح مختلف پوشش بیمه در CIP و CIF اینکوترمز ۲۰۲۰ سطوح پیش‌فرض پوشش بیمه متفاوتی را برای دو قانونی که فروشنده را ملزم به تهیه بیمه برای ریسک خریدار می‌کنند، معرفی کرد:

• CIF (هزینه، بیمه و کرایه حمل): سطح پیش‌فرض حداقل پوشش بیمه (مانند Institute Cargo Clauses C) باقی ماند.
• CIP (کرایه حمل و بیمه پرداخت شده تا): اکنون فروشنده را ملزم به کسب سطح بالاتری از پوشش بیمه می‌کند (مانند Institute Cargo Clauses A – تمام خطرات)، مگر اینکه طرفین طور دیگری توافق کنند. این تغییر منعکس‌کننده استفاده رایج از CIP برای کالاهای ساخته‌شده است که معمولاً ارزش بالاتری دارند.

۳. ترتیبات حمل با وسایل حمل شخصی (FCA, DAP, DPU, DDP) اینکوترمز® ۲۰۲۰ به صراحت شرایطی را در نظر می‌گیرد که خریدار یا فروشنده ممکن است از وسایل حمل و نقل خود برای حمل کالا استفاده کنند. این برای خریدار تحت قانون FCA و برای فروشنده تحت قوانین گروه D مرتبط است.

۴. بارنامه با قید “بارگیری شده” در قانون FCA یک پیشرفت عملی قابل توجه در قانون FCA مربوط به بارنامه‌های دارای قید “بارگیری شده” (on-board notation) است. طبق قانون FCA اصلاح‌شده، طرفین اکنون می‌توانند توافق کنند که خریدار به حمل‌کننده خود دستور دهد تا پس از بارگیری کالا بر روی کشتی، بارنامه‌ای با قید “بارگیری شده” برای فروشنده صادر کند. این امر FCA را به گزینه‌ای عملی‌تر برای بسیاری از محموله‌های کانتینری، به‌ویژه آنهایی که شامل اعتبار اسنادی (L/C) هستند، تبدیل می‌کند.

۵. تخصیص واضح‌تر هزینه‌ها اینکوترمز ۲۰۲۰ تأکید بیشتری بر تخصیص واضح و صریح هزینه‌ها بین خریدار و فروشنده دارد. برای هر قانون اینکوترمز، اکنون یک بخش اختصاصی در مقالات A9/B9 وجود دارد که به طور جامع هزینه‌هایی را که باید توسط فروشنده (A9) و خریدار (B9) پرداخت شود، فهرست می‌کند.

۶. گنجاندن الزامات مرتبط با امنیت با توجه به تمرکز جهانی بیشتر بر امنیت زنجیره تأمین، اینکوترمز ۲۰۲۰ مقررات واضح‌تر و دقیق‌تری را در مورد تعهدات مرتبط با امنیت و هزینه‌های مرتبط با آنها معرفی می‌کند. مقالات A4 (حمل) و A7 (ترخیص صادرات/واردات) اکنون به صراحت مسئولیت‌های مرتبط با امنیت را مشخص می‌کنند.

۴. کاربرد استراتژیک اینکوترمز در قراردادهای فروش بین‌المللی

الف. نقش حیاتی اینکوترمز در تعریف تعهدات قراردادی

اینکوترمز پس از گنجانده شدن توسط طرفین، اجزای جدایی‌ناپذیر یک قرارداد فروش بین‌المللی هستند. وظیفه اصلی آن‌ها تعریف تعهدات مربوط به تحویل کالا، تخصیص هزینه‌ها و نقطه انتقال ریسک است. انتخاب یک اینکوترمز® خاص یک تصمیم استراتژیک با تأثیرات مستقیم بر ریسک، ساختار هزینه و کنترل زنجیره تأمین است.

ب. چه مواردی را اینکوترمز پوشش می‌دهند و چه مواردی را پوشش نمی‌دهند

درک دقیق دامنه پوشش اینکوترمز بسیار مهم است:

اینکوترمز پوشش می‌دهند:

• تعهدات تحویل
• انتقال ریسک
• تخصیص هزینه (حمل، بارگیری/تخلیه، بیمه برای CIF/CIP، گمرک)
• تشریفات گمرکی (صادرات و واردات)
• بسته‌بندی
• بازرسی‌های قبل از حمل

اینکوترمز پوشش نمی‌دهند:

• انتقال مالکیت/سند کالا: این یک استثناء بسیار مهم است و باید جداگانه در قرارداد فروش مشخص شود.
• قیمت کالا یا روش/زمان پرداخت
• انطباق کالا و نقض قرارداد
• سازوکارهای حل اختلاف
• اسناد خاص برای ترخیص گمرکی
• یک قرارداد فروش کامل (آنها بخشی از قرارداد هستند)

ج. گنجاندن صحیح اینکوترمز در قراردادهای فروش

برای استفاده مؤثر، اینکوترمز باید به درستی و با دقت در قرارداد فروش گنجانده شوند. قالب صحیح ارجاع طبق ICC: [قانون اینکوترمز منتخب] + [بندر، مکان یا نقطه تحویل یا مقصد نام‌برده (تا حد امکان دقیق)] + “Incoterms 2020”

مثال: “CIF Shanghai Port, China Incoterms 2020”

ذکر نسخه (مثلاً “Incoterms 2020”) و مشخص کردن دقیق “بندر، مکان یا نقطه نام‌برده” بسیار حیاتی است تا از ابهام و اختلافات جلوگیری شود.

۵. اجتناب از مشکلات: اشتباهات رایج و سوءتعبیرها

الف. خطاهای مکرر در انتخاب و اعمال اینکوترمز

• استفاده از قوانین نادرست برای روش حمل (مثلاً استفاده از FOB/CIF برای حمل کانتینری چندوجهی به جای FCA/CPT/CIP).
• عدم تعیین دقیق مکان یا بندر نام‌برده.
• سوءتفاهم در مورد نقاط انتقال ریسک در مقابل تعهدات هزینه یا انتقال مالکیت (به‌ویژه در قوانین گروه C).
• نادیده گرفتن الزامات بیمه یا فرض پوشش نامناسب.
• سوءتفاهم در مورد مسئولیت‌های گمرکی.

ب. عواقب استفاده نادرست

• هزینه‌ها و مخارج غیرمنتظره.
• تأخیر در حمل و نقل.
• آسیب به کالا یا از دست رفتن آن با مسئولیت نامشخص.
• اختلافات بیمه‌ای.
• اختلافات حقوقی و آسیب به روابط تجاری.

۶. بهترین شیوه‌ها برای استفاده مؤثر از اینکوترمز

الف. استراتژی‌های انتخاب اینکوترمز مناسب

• ماهیت کالا، روش حمل و مقصد را در نظر بگیرید.
• سطح کنترل مورد نظر بر فرآیند حمل را ارزیابی کنید.
• تجربه و توانایی‌های هر دو طرف را در نظر بگیرید.
• تخصیص هزینه‌ها و ریسک‌ها را به وضوح درک کنید.
• مسئولیت‌های ترخیص گمرکی را ارزیابی کنید.

ب. اطمینان از ارتباط واضح و درک متقابل بین طرفین

• توافق صریح بر روی اینکوترمز، مکان دقیق و نسخه در قرارداد.
• مستندسازی درک مشترک طرفین از کاربرد خاص آن.
• توجه ویژه هنگام معامله با فرهنگ‌ها/زبان‌های مختلف.

ج. اهمیت آموزش و به‌روز ماندن

• سرمایه‌گذاری در آموزش تیم‌های مرتبط (فروش، تدارکات، حقوقی و غیره).
• استفاده از آخرین نسخه قوانین (در حال حاضر اینکوترمز ۲۰۲۰) و آگاهی از تغییرات.

د. مشاوره با کارشناسان حقوقی و لجستیکی

• برای معاملات پیچیده یا در صورت عدم تخصص داخلی کافی، از مشاوره حرفه‌ای خارجی استفاده کنید.
• وکیل تجارت بین‌الملل می‌تواند در انتخاب، تهیه پیش‌نویس و انطباق کمک کند.
• متخصصان لجستیک می‌توانند مشاوره عملی در مورد جنبه‌های عملیاتی ارائه دهند.

۷. نتیجه‌گیری: بهره‌گیری از اینکوترمز برای تجارت جهانی موفق

اینکوترمز سنگ بنای تجارت بین‌المللی مدرن هستند و چارچوبی ضروری برای تعریف مسئولیت‌ها، هزینه‌ها و ریسک‌های مشترک بین خریداران و فروشندگان در تجارت جهانی ارائه می‌دهند. ارزش استراتژیک آن‌ها در توانایی‌شان برای ایجاد شفافیت و قابلیت پیش‌بینی در معاملات فرامرزی پیچیده نهفته است و در نتیجه عملیات روان‌تر را تسهیل کرده و احتمال سوءتفاهم و اختلاف را کاهش می‌دهد.

با این حال، مزایای اینکوترمز تنها از طریق کاربرد صحیح و دقیق آن‌ها قابل تحقق است. انتخاب یک اینکوترمز یک تصمیم استراتژیک است که پیامدهای مستقیمی برای ریسک مالی، کنترل لجستیکی و روابط مشتریان یک شرکت دارد.

در نهایت، قدرت واقعی اینکوترمز نه صرفاً در وجود آن‌ها، بلکه در کاربرد مداوم، آگاهانه و دقیق آن‌ها توسط همه شرکت‌کنندگان در یک معامله بین‌المللی نهفته است. هنگامی که اینکوترمز به درستی درک و استفاده شوند، به‌عنوان پایه‌ای محکم عمل می‌کنند که بر اساس آن می‌توان اعتماد، قابلیت پیش‌بینی و کارایی را در تجارت جهانی بنا نهاد و کسب‌وکارها را قادر ساخت تا پیچیدگی‌های تجارت بین‌المللی را با اطمینان و موفقیت بیشتری طی کنند.