تاثیر تجارت با چین بر اشتغال بخش صنعت در ایران
مقدمه
در سالهای اخیر، چین به عنوان یکی از اصلیترین شرکای تجاری ایران جایگاه ویژهای در مبادلات صنعتی کشور به دست آورده است. توسعه روابط تجاری با این کشور، اثرات مثبت و منفی گوناگونی بر اشتغال در بخش صنعت ایران گذاشته است. این مقاله با تمرکز بر دادههای ترکیبی (Panel Data) در بازه زمانی 1375 تا 1390، به بررسی دقیق تأثیر واردات و صادرات میان ایران و چین بر سطح اشتغال در بخشهای صنعتی میپردازد.
روش تحقیق
این مطالعه با بهرهگیری از:
- روش دادههای ترکیبی (Panel Data)
- دادههای صنعتی ایران بر اساس کدهای ۲ رقمی طبقهبندی استاندارد بینالمللی فعالیتهای اقتصادی (ISIC)
- طی دوره زمانی 1375 تا 1390
به تحلیل اثرات تجارت دوجانبه بر اشتغال در ۲۲ بخش صنعتی پرداخته است.
نتایج مطالعه
تاثیر واردات از چین بر اشتغال
- افزایش واردات از چین موجب کاهش سطح کل اشتغال در صنایع ایران شده است.
- بیشترین آسیب ناشی از واردات بر اشتغال مردان وارد شده است.
- در 19 بخش صنعتی، واردات با کاهش فرصتهای شغلی همراه بوده است.
تاثیر صادرات به چین بر اشتغال
- افزایش صادرات ایران به چین رابطهای مثبت و معنادار با ایجاد فرصتهای شغلی داشته است.
- صادرات نه تنها برای مردان، بلکه برای زنان نیز باعث افزایش اشتغال شده است.
- با این حال در برخی از زیربخشهای صنعتی، اثر مثبت صادرات از لحاظ آماری معنادار نبوده است.
تحلیل نهایی تغییرات اشتغال
تجارت با چین الگویی دوگانه از اثرگذاری بر اشتغال صنعتی ایران ارائه میدهد:
| متغیر | اثر بر اشتغال |
|---|---|
| واردات از چین | کاهش اشتغال |
| صادرات به چین | افزایش اشتغال (در بیشتر بخشها) |
- واردات گسترده، رقابت صنایع داخلی با کالاهای ارزان چینی را تشدید کرده و فرصتهای شغلی را کاهش داده است.
- افزایش صادرات، با ایجاد بازارهای جدید، نقش مؤثری در افزایش فرصتهای اشتغال ایفا کرده است.
نتیجهگیری
تجارت ایران با چین، به ویژه در بخش صنعت، آثار متفاوتی بر بازار کار داشته است.
افزایش واردات به تضعیف اشتغال صنعتی منجر شده و افزایش صادرات نقش مثبتی در ایجاد اشتغال داشته است.
توصیه سیاستی:
تنوعبخشی به سبد صادراتی و ارتقای کیفیت تولید داخلی میتواند اثرات منفی واردات را خنثی کند.
باید سیاستهای حمایتی از تولید داخلی تقویت شود.
برنامهریزی برای توسعه صادرات صنعتی به چین به عنوان یک اولویت در دستور کار قرار گیرد.
بدون دیدگاه